Chất thải y tế (CTYT) là toàn bộ chất thải phát sinh từ cơ sở y tế bao gồm CTYT thông thường và CTYT nguy hại, tồn tại ở các thể rắn, lỏng và khí.

Chất thải y tế thông thường: chứa thành phần và tính chất tương tự như chất thải sinh hoạt. CTYT thông thường không chứa các chất độc hại, các tác nhân gây bệnh đối với con người và môi trường. CTYT thông thường có thể bao gồm các vật liệu, bao gói: giấy, thùng carton; chai nhựa, chai thủy tinh không ô nhiễm,… có nguồn gốc phát sinh từ khu vực hành chính, từ các khoa, phòng không cách ly trong cơ sở y tế. CTYT thông thường được bỏ vào bao rác xanh.

Chất thải y tế nguy hại: CTYT nguy hại là các chất thải phát sinh từ hoạt động y tế có chứa các thành phần gây hại trực tiếp hoặc gián tiếp tới sức khỏe con người và môi trường. CTYT nguy hại bao gồm CTYT nguy hại lây nhiễm (gồm chất thải sắc nhọn có dính máu và dịch sinh học của người bệnh, chất thải rắn lây nhiễm không sắc nhọn, chất thải nguy cơ lây nhiễm cao, chất thải giải phẫu) và CTYT nguy hại không lây nhiễm (chất thải hóa học như hóa chất, thuốc hết hạn, thải bỏ…). CTYT nguy hại lây nhiễm được bỏ vào bao rác vàng, CTYT nguy hại không lây nhiễm được bỏ vào bao rác đen.

Tất cả mọi người khi tiếp xúc với CTYT nguy hại đều có thể có khả năng bị tác động xấu tới sức khỏe. Các đối tượng có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn nhất của CTYT nguy hại bao gồm:
+ Bác sĩ, y sĩ, y tá, điều dưỡng, kỹ thuật viên, hộ lý, y công, nhân viên văn phòng, sinh viên thực tập.
+ Người tham gia vận chuyển, xử lý CTYT ngoài khuôn viên BV; người liên quan đến bãi chôn lấp rác và người nhặt rác;
+ Bệnh nhân điều trị nội trú và ngoại trú;
+ Người nhà bệnh nhân và khách thăm;
+ Cộng đồng và môi trường xung quanh cơ sở y tế;

CTYT có thể gây ra nhiều tác động xấu tới sức khỏe con người như:
+ Lây bệnh qua đường máu, đặc biệt là sự cố thương tích do chất thải sắc nhọn. Dạng phơi nhiễm nghề nghiệp phổ biến nhất qua đường máu của nhân viên y tế trong quá trình thực hiện quản lý chất thải là bị thương do các kim tiêm lây nhiễm.
+ Lây nhiễm qua da (vết trầy xước, vết đâm xuyên hoặc vết cắt trên da); lây nhiễm qua niêm mạc (màng nhầy); lây nhiễm qua đường hô hấp (hít phải); lây nhiễm qua đường tiêu hóa (do nuốt hoặc ăn phải).
+ Chất thải hóa học và dược phẩm có thể gây ra các nhiễm độc cấp tính, mãn tính, chấn thương và bỏng.
+ Chất thải phóng xạ gây ra các triệu chứng như là đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn và nôn nhiều bất thường,… ở mức độ nghiêm trọng hơn có thể gây ung thư và các vấn đề về di truyền.

CTYT gây các tác động xấu đến môi trường như: gây ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí; là một trong các nguyên nhân gia tăng mật độ vi khuẩn trong bệnh viện qua đó tăng tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện, giảm chất lượng và hiệu quả khám, chữa bệnh.

Quản lý CTYT không chỉ là vấn đề “nóng” đối với ngành Y mà là của toàn xã hội. Nếu không được xử lý tốt, hàng trăm tấn rác thải y tế từ các bệnh viện “đẩy” vào môi trường mỗi ngày sẽ là nguồn gây bệnh, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người.

Quản lý CTYT không chỉ là nhiệm vụ của nhân viên y tế bệnh viện mà còn là của người bệnh, thân nhân và khách thăm.